Σοφία Σταθάτου: κριτική παράστασης "Εύθυμες κυράδες" σε σκηνοθεσία Κ. Μαντέλη

Παρακολουθήσαμε την παράσταση <<Εύθυμες Κυράδες>> του William  Shakespeare στο θέατρο Διάχρονο σε σκηνοθεσία Κατερίνας Μαντέλη. Στην συγκεκριμένη σκηνική ανάγνωση το σαιξπηρικό σύμπαν της αστικής σάτιρας μετατρέπεται σ’ ένα ζωντανό εργαστήριο εξουσίας, φύλου και κοινωνικής ευφυΐας.

Το έργο, συχνά παρεξηγημένο ως μια ελαφριά φαρσοκωμωδία αναδεικνύεται εδώ ως ένα λεπτοδουλεμένο σχόλιο πάνω στην υποκρισία της ανδρικής ματαιοδοξίας και στη στρατηγική ευφυΐα των γυναικών που κινούν τα νήματα πίσω από την επιφάνεια της καθημερινότητας. Κεντρικοί άξονες του έργου είναι η συζυγική καχυποψία, η γυναικεία αλληλεγγύη και η γελοιοποίηση της ανδρικής αλαζονείας. Ο πυρήνας της παράστασης περιστρέφεται γύρω από τον Φάλσταφ [Μπάμπη Χατζηδάκη], ο οποίος αντιπροσωπεύει την αυταπάτη και κάθε κίνησή του λειτουργεί λιγότερο, ως ερωτική κίνηση και περισσότερο ως απεγνωσμένη προσπάθεια να αποκομίσει χρήματα από τις δύο γυναίκες Κ. Πέιτζ & Κ. Φορντ [Μαίρη Βιδάλη& Λυδία Αγγελοπούλου] στέλνοντας και στις 2 το ίδιο ερωτικό γράμμα. Έτσι, οι δύο γυναίκες αντί να θυμώσουν, αποφασίζουν να του δώσουν ένα μάθημα.

  Πριν την έναρξη της παράστασης υπάρχει μία προσεκτικά σχεδιασμένη εισαγωγή, η οποία ακούστηκε από τα ηχεία του θεάτρου.  Η φωνή ενημέρωνε το κοινό για την ζωή και το έργο του Σαίξπηρ, αναφέροντας στοιχεία  γέννησης, φιλοσοφίας , σημαντικά έργα και τις βασικές επιρροές του. Ιδιαίτερη έμφαση δόθηκε στο γεγονός ότι οι χαρακτήρες του συχνά συγκρούονται με τον ίδιο τους τον εαυτό, αποκαλύπτοντας αμφισημίες και ηθικά διλήμματα.

    Παράλληλα, εξελίσσεται μία δεύτερη πλοκή: Η νεαρή Άννα Πέιτζ [Αιμιλία Σπαχάι]έχει πολλούς επίδοξους μνηστήρες[πχ έναν γιατρό] , αλλά εκείνη αγαπά έναν άλλον. Με έξυπνο τρόπο, καταφέρνει να ξεφύγει από τα σχέδια των γονιών της και να παντρευτεί αυτόν που πραγματικά επιθυμεί η καρδία της [Γιώργος Σατιλμής] .Οι μικρές χειρονομίες, τα βλέμματα,  οι σιωπηλές συνεννοήσεις και ο τρόπος που πλησιάζουν ο ένας τον άλλον, δημιουργούν την αίσθηση ενός αληθινού νεανικού συναισθήματος. Δεν υπάρχει υπερβολή ή θεατρινισμός, η σχέση των δύο νέων αποδίδεται με αυθεντικότητα & λεπτότητα.

  Ο Μπάμπης Χατζηδάκης απέδωσε με ακρίβεια την σύνθετη φύση του χαρακτήρα : Έναν άνδρα φαινομενικά γοητευτικό, ο οποίος κινείται με υπερβολική αυτοπεποίθηση, σχεδόν αφελή βεβαιότητα για την δύναμη της γοητείας του. Ο ίδιος δεν παρουσιάστηκε ως απλή καρικατούρα, αλλά ως βαθιά παγιδευμένη φιγούρα στη ματαιοδοξία του. Η σκηνική του παρουσία είχε όγκο και ρυθμό και κάθε κίνησή του ήταν μελετημένη, ώστε να ενισχύει το κωμικό στοιχείο, το οποίο εκτελέστηκε με επιτυχία. Τέλος, ιδιαίτερα επιτυχημένη ήταν η ισορροπία ανάμεσα στη γελοιοποίηση και στην ανθρώπινη διάσταση του χαρακτήρα. Επιπρόσθετα, οι  δύο γυναίκες : Μαίρη Βιδάλη και Λυδία Αγγελοπούλου, αποτελούν τον πυρήνα της ευφυΐας και της στρατηγικής του έργου. Η σκηνική τους σύμπραξη υπήρξε απόλυτα συντονισμένη, αποτυπώνοντας με καθαρότητα την γυναικεία διορατικότητα που αντιπαρατίθεται στην ανδρική αλαζονεία. Η ερμηνεία της Κ. Πέιτζ ανέδειξε μία γυναίκα με εσωτερική σταθερότητα και στρατηγική μεθοδικότητα, ενώ η ερμηνεία της Κ . Φορντ, ανέδειξε την δυναμική μίας γυναίκας που αντιλαμβάνεται την απειλή, αλλά επιλέγει να την αντιμετωπίσει με χιούμορ και εξυπνάδα.

    Οι υπόλοιποι δευτερεύοντες ανδρικοί ρόλοι αποτέλεσαν σημαντικό αντίβαρο στην δραματουργική δομή της παράστασης. Ερμηνευτικά οι ηθοποιοί απέδωσαν με σαφήνεια τα στοιχεία της καχυποψίας, της υπερβολής και της κοινωνικής ματαιοδοξίας που χαρακτηρίζουν το ανδρικό σύμπαν του έργου. Στην ουσία ανέπτυξαν μία δυναμική αλληλεπίδραση, υποστηρίζοντας την ροή της πλοκής, χωρίς να επισκιάσουν την ουσία της παράστασης. Η ρυθμική πειθαρχία και η σκηνική τους ακρίβεια συνέβαλαν καθοριστικά στην συνολική συνοχή της παράστασης[ Δημήτρης Τσάκωνας, Νίκος Παπαδάκης, Γιώργος Καπετανάκος, Κώστας Ζέκος, Γιώργος Γιαννακόπουλος, Σταύρος Πασχαρίδης]. Συμπληρωματικά η καμαριέρα, Έφη Χαντζούλη λειτούργησε ως διακριτικός σύνδεσμος ανάμεσα στις κεντρικές ηρωίδες. Η ερμηνεία της χαρακτηρίστηκε από καθαρότητα λόγου ,ακρίβεια κινήσεων και έντονη σκηνική εγρήγορση .Δραματουργικά λειτούργησε ως πρόσωπο κλειδί: παρατηρεί και μεταφέρει πληροφορίες

   Η σκηνοθεσία της Κατερίνας Μαντέλη, ξεχωρίζει για την φρεσκάδα και την αμεσότητα με την οποία αναδεικνύει τα ψυχολογικά παιχνίδια των χαρακτήρων. Η Μαντέλη καταφέρνει να φέρει στο προσκήνιο ζητήματα εξουσίας, κοινωνικών ηθών και ανθρώπινων αδυναμιών με τρόπο που νιώθεις επίκαιρο και σχετικό, χωρίς να καταφεύγει σε υπερβολές που θα αποσπάσουν τον θεατή από την ουσία της παράστασης. Οι ψυχολογικοί χειρισμοί  και η αλαζονεία είναι καθρέφτης της σημερινής κοινωνίας και μέσα από την σκηνοθεσία της, τονίζει αυτή την διάσταση, κάνοντας τον θεατή να γελά, αλλά ταυτόχρονα να αναλογίζεται: ποιοι από εμάς πέφτουμε θύματα της δική μας υπεροψίας;

     Μία ξεχωριστή αναφορά αξίζει στα κουστούμια της παράστασης από την Βάνια Αλεξαντρόβνα, όπου ο σχεδιασμός τους δείχνει σεβασμό στην εποχή του Σαίξπηρ, με αυστηρή προσοχή στις λεπτομέρειες των υφασμάτων και των αξεσουάρ. Η αισθητική αρμονία με την λιτή σκηνογραφία της Ιωάννας Κατσιαβού δίνει στο έργο έναν αέρα αυθεντικότητας και ταυτόχρονα κωμικής φινέτσας. Επίσης, η μουσική του  Θάνου Γεωργούλα, ενισχύει την κωμική κορύφωση του έργου, δημιουργώντας ένα ρυθμικό παιχνίδι που κρατάει τον θεατή σε εγρήγορση.

    Συνολικά ,η παράσταση είναι μία ολοκληρωμένη διδακτική θεατρική εμπειρία. Μέσα από την παρατηρητικότητα, την ευφυΐα και την κωμική ευρηματικότητα των χαρακτήρων, η παράσταση αναδεικνύει την διαχρονική αλήθεια του Σαίξπηρ: Η υπεροψία τιμωρείται, η σοφία επιβραβεύεται και η κατανόηση της ανθρώπινης φύσης παραμένει πάντα επίκαιρη. Τελικά, μήπως πίσω από το γέλιο που προκαλούν <<Οι Εύθυμες Κυράδες>> κρύβεται ένας καθρέφτης που μας αναγκάζει να αναμετρηθούμε με την δική μας αλαζονεία;

Γράφει η θεατρολόγος Σοφία Σταθάτου.