Αντώνης Κλάψης: Ένας κόσμος χωρίς κανόνες; Το διεθνές σύστημα στη συγκυρία της απορρύθμισης

Είναι μια εποχή που ο κόσμος φαίνεται να λειτουργεί χωρίς κανόνες. Πόλεμοι, ανατροπές κοινωνικού και πολιτικού χαρακτήρα, σαν να αλλάζουν όλα και το σύστημα να απορρυθμίζεται. Οι κανόνες όμως στη διεθνή συγκυρία δεν εξαφανίζονται απότομα. Φθείρονται. Οι εξαιρέσεις δεν προκαλούν έκπληξη. Γίνονται συνήθεια. Το διεθνές σύστημα δεν καταρρέει. Απορρυθμίζεται.

Σε έναν κόσμο όπου η παραβίαση δεν συνεπάγεται αυτομάτως κόστος και η ισχύς αποτελεί καθοριστικό παράγοντα συμπεριφοράς, η διεθνής τάξη χάνει σταδιακά τη δεσμευτικότητά της.

Το βιβλίο αυτό εξηγεί πώς και γιατί η διεθνής κανονικότητα υποχωρεί – όχι πάντα μέσα από θεαματικές ρήξεις, αλλά μέσα από μικρές, συσσωρευτικές μετατοπίσεις. Με ιστορική ματιά και σύγχρονα παραδείγματα, αναλύει τη διαδικασία μέσω της οποίας οι κανόνες παύουν να λειτουργούν ως όρια και μετατρέπονται σε απλές ρητορικές αναφορές.

«Σε κεντρικό εργαλείο υβριδικού ανταγωνισμού αναδεικνύονται οι κυβερνοεπιθέσεις. Σε αντίθεση με τις κλασικές στρατιωτικές επιχειρήσεις, οι ενέργειες αυτές σπάνια στοχεύουν στην πλήρη κατάρρευση κρίσιμων υποδομών ή στην πρόκληση άμεσων και θεαματικών ζημιών. Αντιθέτως, η λογική τους βασίζεται περισσότερο στη διαρκή αποσταθεροποίηση: περιοδικές διακοπές λειτουργίας επικοινωνιακών ή ενεργειακών δικτύων, καθυστερήσεις σε βασικές υπηρεσίες, υπονόμευση της εμπιστοσύνης των πολιτών στην αποτελεσματικότητα των κρατικών μηχανισμών και καλλιέργεια μιας μόνιμης αίσθησης ευαλωτότητας».

Απόσπασμα από το βιβλίο

Ο Αντώνης Κλάψης είναι αναπληρωτής καθηγητής στο Τμήμα Πολιτικής Επιστήμης και Διεθνών Σχέσεων του Πανεπιστημίου Πελοποννήσου. Είναι επιστημονικός συντονιστής του Κέντρου Διεθνούς και Ευρωπαϊκής Πολιτικής Οικονομίας και Διακυβέρνησης του ίδιου Τμήματος. Είναι μέλος του Επιστημονικού Συμβουλίου του Ιδρύματος της Βουλής των Ελλήνων για τον Κοινοβουλευτισμό και τη Δημοκρατία, καθώς και του Academic Council του Wilfried Martens Centre for European Studies. Στα πιο πρόσφατα δημοσιεύματά του συγκαταλέγονται τα ακόλουθα βιβλία: The Greek junta and the International System. A Case Study of Southern European Dictatorships, 1967-1974, επιμ. με τους Constantine Arvanitopoulos, Evanthis Hatzivassiliou & Effie G. H. Pedaliu, Routledge, Λονδίνο 2020· Πολιτική και διπλωματία της ελληνικής εθνικής ολοκλήρωσης, 1821-1923, Πεδίο, Αθήνα 2019· Ειδικά θέματα διπλωματίας και διεθνούς οργάνωσης, επιμ., Παπαζήσης, Αθήνα 2019· Η δικτατορία των συνταγματαρχών. Ανατομία μιας επταετίας, επιμ. με τους Σπύρο Βλαχόπουλο & Δημήτρη Καιρίδη, Πατάκης, Αθήνα 2019. Το 2021 κυκλοφόρησε από το Μεταίχμιο το 1974. Μεταπολίτευση.